Çocukta sahte kişilik nasıl oluşur ? Uzm. Psikolog Halil SAĞAT

Çocukta sahte kişilik nasıl oluşur ?

 

Anne babalarının en değerli ve en önemli varlıklarıdır çocuklar.Bu sebepledir ki en çok önemsedikleri ve üzerine titredikleri kişide çocukları olmaktadır.

Günümüzde pek çok ebeveyn çocukları için çocuklarından beklentilerini arttırmış  ve hedeflerini yükseltmişlerdir.Bu duruma pek çok sebebin etki ettiğini söyleyebiliriz.Ebeveynlerin “Ben yaşayamadım çocuğum yaşasın”,”Ben okuyamadım çocuğum okusun” düşünce ve bununla bağlantılı davranışları neticesinde çocuğundan beklentileri yükselmektedir.Bu kimi zaman en az  doksan puan alamayan bir çocuğun başarısız sayılması şeklinde görülebileceği gibi kimi zaman da dört dörtlük bir öğrenci olma zorunluluğu ile görülür. 

Ebeveynler çocuklarının en iyi okullara gitmesi için uğraş vermekte ,en iyi mesleğe sahip olabilmeleri için onlara saatlerce özel ders aldırmakta oradan etüt merkezlerine göndermekte ve bunların her biri için de kendi maddi imkanlarını zorlamaktadırlar.

Aslında buraya kadar yazılanlara hiç kimse karşı gelmez öyle değil mi ? Çünkü her anne baba kendi çocuğunun en iyi noktalara gelmesini ister.Sınıf normlarının üzerinde bir not ortalamasına sahip olmasını ister.Başarılı olmasını ister.Başarılı bir kariyeri olmasını ister.

Peki çocuğuna hiç vakit tanımadan gece geç saatlere kadar çalışmak zorunda bırakılan haftasonlarında ise ailesinin istediği sosyal aktivitelere gönderilen çocuğun ailesi bunları acaba niçin ister ? Kısaca belki başarılı olması.Peki hiç sorguladık mı ,acaba bu hedefler kimin hedefleri ? Bu hedefler ile çocuk kendini mutlu hissedecek mi ? Bu hedefler benim gençliğimde istediğim ancak  ulaşamadığım hedefler olabilir mi ? Niçin bir çocuk yalnızca ailesinin istediği  bir mesleğe sahip olmak ve o alanlara yönlendirilmek zorunda ? Niçin çocuk yalnızca ailesinin istediği aktivitelere gitmek zorunda ? Acaba çocuk ,kendisi için alınan kararların hangi aşamasında söz hakkına sahip ? 

Kitap okurken okuyacağı kitap ailesi tarafından seçilen, lisede sayısal mı sözel mi hangi bölümü tercih edeceğini kendisi belirleyemeyen,kıyafet alırken kendine yakışanın ailesi tarafından belirlendiği ,hangi enstrümanı çalması gerektiği ailesi tarafından söylenen, hangi arkadaşlarıyla konuşması gerektiği söylenen çocuk ne hisseder ? Hayatı ailesinin düşünce ve istekleri üzerine kurulmuş bir çocuk kendisini ailesinin istekleri doğrultusunda bir hayat yaşamak zorunda hissedecektir.Bu da çocuğu yetişkin çağında ,psikolojide sahte kendilik olarak adlandırılan yapıya götürecektir.Sahte kendilik çerçevesinde çocuk, iş sahibi olsada kendi ayaklarının üzerinde durabilecek yaşa gelsede sahte kendilikten kaynaklı içindeki anne iç sesi onu hep yönlendirecek ve istediği kararları vermesinin önüne geçecektir.İş hayatında alacağı kararlarda ,ev ,araba alacağında ,evleneceği eşine karar vereceğinde, kendisi için önemli bir karar alması gerektiğinde bu anne iç sesi kişiyi her daim yönlendirecek ve istediklerini yapamayan mutsuz olan bir yetişkinlik hali ortaya çıkaracaktır.

Kişi kendi istek ve hedefleri ile kaç yaşında olursa olsun içindeki anne iç sesi arasında kalacaktır.Bu sebeple gerçek kendilik diye ifade edilen ,kişinin kendi kararlarını kendisinin verebileceği karar alma mekanizmalarının geliştiği bir yapıyı kazanabilmesi gerekmektedir.Bunun için çocuğa ev içerisinde , okulda ,sosyal çevresi içerisinde veya kendisi hakkında bir karar alması gerektiğinde ona kendi kararlarını verebilmesi konusunda destek olunmalı ve gerçek kendiliğinin oluşabilmesi üzere desteklenmelidir.

Neyir Psikoloji Eğitim ve Danışmanlık Merkezi 2020 | Tüm Hakları Saklıdır.
Web Tasarım ve Programlama : Medumax